- جمعه 2 حمل 1398
March 22, 2019

پایگاه خبری افغان نیوز

سیاست جدید دولت ترامپ در افغانستان



 سیاست جدید دولت ترامپ در افغانستان

تارنمای تحلیلی اوراسیا روز جمعه 11 آگوست 2017 (20 مرداد 1396) در مقاله ای نوشت: جنگ آمریکا در افغانستان وارد شانزدهمین سال خود شده است و از زمان واگذاری کامل مسئولیت تامین امنیت افغانستان به نیروهای دفاع ملی و امنیتی این کشور نیز سه سال می گذرد.


با این حال افغانستان همچنان از وضعیت متزلزلی برخوردار است و علیرغم گذشت سال ها از آغاز جنگ علیه طالبان، این گروه کنترل بسیاری از مناطق افغانستان را در دست دارد. در این میان آمریکایی ها برای بهبود وضعیت افغانستان در زمینه های امنیتی و حاکمیتی و همچنین بهبود اوضاع نهادهای سیاسی-اجتماعی سرمایه گذاری¬های زیادی انجام داده اند و تبدیل نیروهای امنیتی افغانستان به یک نیروی قدرتمند و پایدار را نیز در زمره اولویت های خود اعلام کرده اند. 
جیمز متیس وزیر دفاع آمریکا چهاردهم ژوئن 2017 (24 خرداد 1396) طی یک نشست خبری عنوان کرد، دانلد ترامپ رییس جمهور ایالات متحده، مسئولیت تعیین تعداد نیروهای آمریکایی در افغانستان را به وزارت دفاع محول نموده است. متیس همچنین در آن جلسه اعلام کرد، وزارت دفاع آمریکا تا زمان تبدیل افغانستان به یک سرزمین امن، خود را موظف به مبارزه با گروه های تروریستی می داند و ماموریت خود در این کشور را در  قالب مشاوره، کمک و حمایت از نیروهای دفاع ملی و امنیتی افغانستان دنبال خواهد کرد.  
رویکرد ترامپ در قبال افغانستان
به طور کلی رویکرد ترامپ در قبال افغانستان بر حول منافع ملی و اهداف ایالات متحده در این کشور می چرخد. ماموریت آمریکا در افغانستان در دو بخش خلاصه شده است: نظامی و بازسازی - از بعد نظامی، در حال حاضر 8400 سرباز آمریکایی در افغانستان حضور دارند که با همکاری همتایان افغان خود، نقشی کلیدی در تامین ثبات و امنیت این کشور و مبارزه با گروه های تروریستی همچون طالبان، شبکه حقانی و داعش ایفا می کنند. برای جلوگیری از تبدیل شدن مجدد افغانستان به پناهگاه امن گروه های تروریستی، آمریکایی ها به طور قطع مجبور هستند بخشی از نیروهای خود را در افغانستان نگه دارند چراکه در صورت خروج کامل این نیروها، تبدیل شدن این کشور به صحنه¬ی جنگ های شهری اتفاق دور از ذهنی نخواهد بود. در حقیقت تاریخ نشان می دهد خروج کامل شوروی از افغانستان منجر به شکل گیری جنگ های شهری در سال 1992 و در ادامه ایجاد طالبان و القاعده گردید. 
پیش از ترامپ نیز هر دو رییس جمهور پیشین آمریکا امیدوار بودند بتوانند جنگ افغانستان را با موفقیت خاتمه دهند. هرچند جرج بوش پس از حملات 11 سپتامبر با سرنگونی دولت طالبان موفقیت¬های مقطعی را در افغانستان بدست آورد، اما تمرکز آمریکا بر روی جنگ عراق فرصت ارزشمندی را برای طالبان فراهم ساخت و آن ها تا سال 2005 به احیای خود پرداختند. در دوره ریاست جمهوری اوباما بار دیگر ایالات متحده متوجه افغانستان گردید و موفق شد بخش قابل توجهی از شبکه القاعده در این کشور را نابود سازد و طی عملیات ویژه ای اسامه بن لادن رهبر القاعده را نیز از پای درآورد اما با این حال آمریکایی ها در کنترل فعالیت های طالبان توفیقی بدست نیاوردند. در سال 2009 اوباما دستور اعزام 30.000 سرباز آمریکایی به افغانستان را صادر کرد و تعداد نیروهای آمریکا در افغانستان به بیش از 100.000 نفر رسید که البته این تعداد در ادامه دوران ریاست جمهوری وی به تدریج کاهش یافت. این در حالیست که ترامپ رییس جمهور جدید آمریکا در سخنرانی های انتخاباتی خود اظهار نظرهای زیادی در خصوص افغانستان نداشته و بیشتر توجه خود را صرف نابودی داعش در عراق و سوریه نموده است. اما اگر بخواهیم بر اساس اظهارات عمومی و پیشنهادات سیاسی ترامپ در خصوص دیدگاه وی نسبت به افغانستان قضاوت کنیم باید گفت که ترامپ برخلاف اوباما، بیشتر بر روی بازسازی افغانستان و تقویت نهادهای سیاسی این کشور تاکید دارد. علاوه براین، توصیف ترامپ از افغانستان با عنوان حلقه¬ی وصل تروریسم، می تواند سبب شود آمریکا با اتخاذ سیاستی جدید به پاکسازی کامل گروه های تروریستی از این کشور اقدام کند. بنابراین به نظر می رسد با توجه به رویکرد جدید ترامپ در افغانستان، هدف از اعزام نیروهای بیشتر به این کشور، تنها افزایش حمایت ها از نیروهای دفاعی و امنیتی افغان باشد. 

اختلاف نگاه ترامپ و اوباما به افغانستان
نگاه ترامپ به افغانستان با سیاست های دولت اوباما در قبال این کشور کاملا متفاوت است. ترامپ بر خلاف اوباما قصد دارد نیروهای آمریکایی را برای مدت های طولانی در افغانستان نگه دارد و هیچ زمانی را نیز به عنوان پایان حضور آمریکا در این کشور مشخص نکرده است. اوباما اگرچه ده¬ها هزار سرباز آمریکایی را به سمت افغانستان گسیل داشت، اما در همان حال برنامه زمانی را نیز برای خروج کامل آمریکا از افغانستان مشخص نمود. البته این سیاست تاثیرات معکوسی در پی داشت و طالبان را تشویق کرد به آرامی کنترل خود را بر نواحی روستایی گسترش دهد و منتظر فرا رسیدن زمان خروج کامل آمریکا از افغانستان بماند. دولت ترامپ در این زمینه مصمم است اشتباهات گذشته را تکرار نکند و به همین دلیل نیز تاکنون هیچ زمانی را برای خروج خود از افغانستان اعلام نکرده است. همچنین پس از محول شدن مسئولیت تعیین تعداد نیروهای آمریکایی به وزارت دفاع، جیمز متیس در اظهار نظری اعلام کرد: "ایالات متحده اشتباهات گذشته را تکرار نخواهد نکرد و اجازه نمی دهد افغانستان بار دیگر به نقطه عطف حملات تروریستی علیه آمریکا و متحدانش تبدیل شود". اما پس از واگذاری این مسئولیت، وزارت دفاع آمریکا از افزایش تعداد نیروها در افغانستان خبر داد و انتظار می رود 3800 نیروی جدید به 8400 نیروی فعلی حاضر در این کشور افزوده شود. اما علیرغم این افزایش، تعداد سربازانی که دولت ترامپ قصد دارد در آمریکا نگه دارد در مقایسه با دولت¬های اوباما و بوش بسیار کمتر است. علاوه بر این ها، آمریکا برای اتخاذ یک راهبرد معنادار برای افغانستان، ناچار است در سطح گسترده¬تر و برای کل منطقه جنوب آسیا نیز سیاست های متناسبی را وضع نماید.  
در ادامه اهداف اصلی دو دولت اوباما و ترامپ در افغانستان و منطقه مرورخواهند شد:
اوباما (2009 تا 2017):
- حفظ منافع ملی آمریکا و امنیت مردم جهان، مختل کردن، برچیدن و شکست دادن القاعده در افغانستان و پاکستان و جلوگیری از بازگشت آن به این دو کشور در آینده. 
- دولت اوباما با هدف از بین بردن پناهگاه های امن القاعده و طالبان در مناطق قبایلی و مناطق مرزی با افغانستان، فشارهای خود را بر پاکستان افزایش داد و تلاش کرد این کشور را وادار نماید علیه شبکه حقانی نیز اقدام کند، اما این تلاش ها به نتایج ملموسی منجر نشد.
- آمریکایی ها به دلیل کاهش تعداد نیروهای خود در افغانستان با مشکلات عدیده ای مواجه شدند و احیای مجدد طالبان، واشنگتن را مجبور کرد در سیاست های خود بازنگری کند. 
- آمریکا پروسه صلح در افغانستان را مطمئن ترین راه برای پایان دادن به خشونت ها و تامین پایداری و ثبات در افغانستان می دانست. 
دولت ترامپ (2017 تا کنون):
- آمریکا متعهد است سازمان های تروریستی که ایالات متحد و مردم افغانستان را تهدید می کند نابود نماید. ماموریت اصلی آمریکا در افغانستان همچنان در قالب آموزش، مشاوره و کمک به نیروهای افغان باقی خواهد ماند. 
- 3800 نیروی جدید به عنوان بخشی از راهبرد کلی آمریکا برای جنوب آسیا که نحوه تعامل با همسایگان افغانستان از جمله پاکستان را نیز بر می گیرد، به افغانستان اعزام خواهند شد. هم آمریکا و هم پاکستان از اهمیت روابط دوجانبه نظامی آگاه هستند و بر ادامه همکاری های مشترک برای مبارزه با تروریسم و حفظ ثبات منطقه ای تاکید دارند. 
- تعهد بلند مدت ترامپ برای حضور در افغانستان، فرصت کافی را برای ایجاد ثبات در این کشور فراهم می¬سازد و ارتش افغانستان از زمان لازم برای مقابله با تهدیدات داخلی برخوردار خواهد شد. موفقیت در میدان های نبرد علیه طالبان می تواند آن ها را مجبور کند در نهایت بر سر میز مذاکره، به عنوان تنها راه حل پایان جنگ افغانستان، بنشینند. 
- توانمند سازی بیشتر آمریکا برای راه اندازی عملیات های ضد تروریسم و تثبیت موقعیت ارتش این کشور در افغانستان  به عنوان بخشی از سیاست های جامع منطقه ای
چالش های افغانستان پیش از روی کار آمدن ترامپ
در دولت اوباما شورشیان طالبان تقریبا به نوعی ثبات رسیدند و گروه های تروریستی همچون داعش و القاعده نیز رشد کردند. دولت اوباما تلاش کرد از همکاری دولت پاکستان برای مبارزه با تروریست بهره گیرد که البته این همکاری به نتایج قابل ذکری دست نیافت. دولت ترامپ افغانستانی را تحویل گرفته است که همچنان با چالشی جدی به نام تروریسم مواجه است، یکی از شاخه های رسمی داعش در آن تاسیس شده، القاعده و دیگر گروه های تروریستی همچنان فعال هستند و طالبان نیز دولت دموکراتیک افغانستان را به چالش کشیده است. همچنین دولت حاکم به دلیل ضعف های مشهود به شدت به حمایت های نظامی، اقتصادی و سیاسی دولت های خارجی وابسته است.
در دوره ریاست جمهوری حامد کرزی، آمار بالای تلفات غیر نظامیان در استان هرات به دلیل خشونت های سال 2007، تاثیر بسیار زیادی بر روابط میان آمریکا و افغانستان داشت. اما در دولت وحدت ملی، اشرف غنی کاملا از ادامه کمک های آمریکا به افغانستان استقبال نموده است هرچند شخصیت های قدرتمندی همچون رییس جمهور سابق به دخالت آمریکایی ها معترض هستند. کرزی حتی در آوریل 2017 طی اظهار نظری متعهد شد آمریکا را از افغانستان بیرون خواهد راند. همین اختلاف نظرها در میان رهبران افغان منجر به ایجاد تنش های سیاسی در افغانستان شده است و از جمله چالش های دولت ترامپ به شمار می رود. 
در حال حاضر افغانستان با موجی از اقدامات شورشی و تروریستی مواجه است که در کنار جرم و فساد نهادهای دولتی، وضعیت بغرنجی را برای این کشور رقم زده است. فضای امنیتی افغانستان حتی از سال های ریاست جمهوری اوباما و بوش هم روزهای بحرانی تری را سپری می کند. موضع پاکستان در قبال افغانستان نیز همچنان بدون تغییر مانده است و تا زمانیکه ارتش این کشور تصور می کند بر ساختار سیاسی افغانستان کنترل و نفوذ دارد، بعید است این سیاست ها را تغییر دهد. 
مواضع دولت افغانستان
در دوره ریاست جمهوری حامد کرزی به دنبال افزایش تلفات غیر نظامیان، روابط میان افغانستان و آمریکا به تدریج به سردی گرایید. کرزی طی مصاحبه ای با ای.بی.سی نیوز اظهار داشت: "اگر ما به جای تعقیب طالبان بر روی حفاظت از غیر نظامیان تمرکز نماییم بسیار سودمند تر و مفیدتر خواهد بود ... ما باید تاکید کنیم که جنگ علیه تروریسم یعنی اقداماتی که از مردم در مقابل حملات طالبان و سایر عناصر تروریستی محافظت کند؛ به عبارت دیگر، حضور جامعه بین الملل در این بخش از دنیا و به طور ویژه افغانستان، تنها زمانی توجیه خواهد داشت که برای مردم امنیت ایجاد کند". در واقع کرزی احساس می کرد در جنگی که به نام مبارزه با تروریسم به راه افتاده، حفظ امنیت و حفاظت از مردم افغانستان چندان برای کشورهای خارجی اهمیت ندارد و همین امر نیز باعث ایجاد تنش هایی در روابط افغانستان و آمریکا در دولت وی گردید. با این حال دولت کنونی افغانستان نشان داده است با هدف اصلاحات دولتی و سیاسی، در بسیاری از موضوعات قصد همکاری با آمریکا را دارد. از میان همه کشورهای مختلفی که تاکنون آمریکا در آن ها به جنگ پرداخته، افغانستان از جمله معدود مکان¬هایی است که هم دولت محلی و هم بخش زیادی از مردم، از حضور ایالات متحده در کشورشان استقبال کرده اند. 
بیست و هشتم جولای 2017 (6 مرداد 1396) اشرف غنی رییس جمهور افغانستان و مایک پنس معاون رییس جمهور آمریکا طی یک کنفرانس ویدئویی در خصوص برنامه چهارساله توسعه امنیت افغانستان به بحث و گفتگو پرداختند. مبارزه علیه فساد، برنامه های اصلاحی، مبارزه علیه تروریسم و امنیت منطقه ای از جمله موضوعات مورد بحث مقامات دو کشور در این جلسه بود. مایک پنس در سخنان خود تاکید کرد دولت و ملت آمریکا متعهد هستند صلح و ثبات و توسعه را برای افغانستان به ارمغان بیاورند و اشرف غنی نیز ضمن استقبال و قدردانی از حمایت مردم آمریکا از افغانستان، دولت این کشور را یکی از حامیان اصلی افغانستان توصیف کرد. 
نتیجه گیری
منافع آمریکا در افغانستان، چیزی از اهمیت عراق، سوریه، لیبی و دیگر میدان هایی که خطوط مقدم مبارزه آمریکا علیه تروریسم هستند نخواهد کاست. با این وجود به نظر می رسد آمریکا قصد دارد افغانستان و پاکستان را به بخش مهمی از مبارزه خود علیه القاعده، داعش و دیگر افراط گرایان تبدیل نماید. دولت ترامپ همچنین در عین اینکه با گروه های شورشی و تروریستی مبارزه می کند، بر روی پیگیری مصالحه های سیاسی در افغانستان نیز تاکید خواهد داشت. این رویکرد اگرچه باعث پایان یافتن جنگ در کوتاه مدت نخواهد شد، اما کمک قابل توجهی به امنیت بین المللی و منطقه ای خواهد نمود. به هر ترتیب دیر یا زود میزان اثربخشی سیاست های ترامپ در افغانستان مشخص خواهد شد و باید دید این سیاست ها تا چه اندازه می تواند منافع هر دو کشور آمریکا و افغانستان  را تامین نماید. 

برچسب

سیاست دونالد ترامپ،افغانستان،استراتژی،اوباما ،بین المللی،آمریکا

ارسال نظرات

نظرات شما

نظر شما